Sốc nhiệt có phải là đột quỵ não không? – Cách để phân biệt

Sốc nhiệt (say nắng, cảm nắng) có thực sự là cơn đột quỵ não xảy ra không? – Đây là điều mà rất nhiều người thắc mắc mỗi khi nhiệt độ ngoài trời lên cao đỉnh điểm với tỷ lệ nhập viện gia tăng đột biến. Thực tế, 2 tình trạng bệnh lý này tuy có một số điểm tương đồng, dễ gây nhầm lẫn nhưng bản chất sốc nhiệt không phải là đột quỵ.

Thế nào là sốc nhiệt và đột quỵ?

Sốc nhiệt khác biệt hoàn toàn với đột quỵ não, nó không phải là một cơn tai biến mạch máu não, mặc dù cũng ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương.

• Sốc nhiệt là tình trạng nhiệt độ cơ thể tăng cao và không thể hạ nhiệt, nhất là đối với những người làm việc hoặc tập thể dục nặng ở ngoài trời nóng trong thời gian dài. Khi nhiệt độ cơ thể đạt tới 40 độ C hoặc cao hơn, cơ thể rơi vào trạng thái mất nước, màng bao quanh tế bào trong não và các bộ phận khác của cơ thể sẽ bị phá hủy, làm tổn thương các cơ quan nội tạng và có khả năng dẫn đến tử vong.
• Đột quỵ não xảy ra khi việc cung cấp máu lên não bị ngưng đột ngột, khiến vùng não đó bị thiếu oxy và chất dinh dưỡng. Chỉ cần vài phút, các tế bào não sẽ bắt đầu chết đi, cơ thể người bệnh dần mất các chức năng được tế bào não đó điều khiển. 

Sốc nhiệt khác biệt hoàn toàn với đột quỵ não

Triệu chứng của sốc nhiệt và bệnh đột quỵ não

Cả bệnh đột quỵ não và sốc nhiệt đều có một số triệu chứng giống nhau bao gồm lú lẫn và đau đầu. Tuy nhiên, hầu hết các triệu chứng còn lại đều khá khác nhau:

Nguyên nhân gây sốc nhiệt và đột quỵ não

Nắng nóng kèm theo mất nước nghiêm trọng là nguyên nhân trực tiếp gây sốc nhiệt. Còn với đột quỵ não, mặc dù thời tiết nắng nóng cũng là yếu tố tác động khiến cơn đột quỵ não dễ xuất hiện, nhưng nguyên nhân khởi phát bệnh là do các tình trạng sức khoẻ khác như tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, rung tâm nhĩ,… gây ra. Đột quỵ não gồm 2 dạng là đột quỵ thiếu máu não cục bộ do cục máu đông ngăn cản dòng chảy của dòng máu đến nuôi não hoặc đột quỵ não dạng xuất huyết do vỡ mạch máu.

Sốc nhiệt được phân loại là dạng không gắng sức và có gắng sức. Sốc nhiệt không gắng sức là do tiếp xúc với môi trường nắng nóng trong thời gian dài làm tăng nhiệt độ cơ thể, thường gặp ở người già và người mắc bệnh mạn tính. Sốc nhiệt do gắng sức là khi hoạt động nặng trong môi trường nóng. Cả 2 dạng này đều trở nên trầm trọng hơn khi mặc quá nhiều quần áo, uống rượu hoặc mất nước. 

Cơ thể nóng và không bổ sung nước kịp thời sẽ khiến máu dễ kết dính và giảm lưu thông, hậu quả dẫn đến tăng huyết áp, tạo cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu, dẫn đến các biểu hiện rất điển hình của sốc nhiệt

Nắng nóng chỉ là yếu tố thuận lợi gây đột quỵ não

Các yếu tố nguy cơ khác dẫn đến sốc nhiệt bao gồm: tiếp xúc đột ngột với nhiệt độ nóng, thiếu điều hoà không khí hoặc phương pháp làm mát khác, hoặc do sử dụng thuốc chống trầm cảm, loại thần, thuốc lợi tiểu…

Làm gì khi bị sốc nhiệt?

Nếu nghi ngờ người thân hoặc ai đó bị sốc nhiệt, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức hoặc chuyển bệnh nhân đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Bất kỳ sự chậm trễ nào trong việc sơ cứu đều có thể khiến họ tử vong đột ngột.

Trong khi chờ cấp cứu, nên đưa người bệnh vào nơi có bóng râm thoáng mát, cởi bỏ bớt quần áo. Áp dụng một số biện pháp làm mát như sau:

• Dùng quạt để làm mát, áp khăn thấm ướt lên người
• Chườm nước mát vào các vùng bẹn, nách, vì đây là những vị trí có nhiều mạch máu gần với da, khi được làm mát có thể nhanh chóng làm giảm thân nhiệt
• Cho bệnh nhân uống nước mát

Không chườm đá cho người lớn tuổi, trẻ nhỏ hoặc bệnh nhân mắc bệnh mạn tính khi đang bị say nắng vì sẽ gây nguy hiểm đến họ.

Cách phòng ngừa nguy cơ đột quỵ não

Với thời tiết nắng nóng thất thường, nguy cơ xuất hiện cơn đột quỵ não cũng sẽ rất cao và nguy hiểm. Bởi vậy, để phòng ngừa bệnh đột quỵ não cũng như trang bị cho mình một sức khỏe tốt, bạn nên tham khảo những gợi ý sau:

• Xây dựng lối sống khoa học, lành mạnh
• Thường xuyên tập thể dục, tăng cường đề kháng của cơ thể
• Hạn chế ra ngoài vào thời điểm nắng nóng
• Luôn đảm bảo cơ thể đủ nước
• Che nắng, đặc biệt tránh ánh nắng trực tiếp vào vùng sau gáy. Nếu phải làm việc ngoài thời tiết nắng nóng, cần có thời gian nghỉ phù hợp.
• Sử dụng viên uống bổ não kết hợp để kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ gây ra đột quỵ não như cục máu đông, mỡ máu cao, bệnh cao huyết áp, đái tháo đường,…

Trong chương trình Khỏe cùng chuyên gia, TS.BS. Mai Đức Thảo – Trưởng khoa nội thần kinh, Bệnh viện Hữu Nghị đã có những chia sẻ về cách lựa chọn loại thuốc bổ não tốt nhất để phòng tránh đột quỵ não hiệu quả. Mời bạn theo dõi đoạn video ngắn dưới đây:

TS.BS.Mai Đức Thảo chia sẻ các lựa chọn thành phần bổ não

Theo chuyên gia, Nattokinase, Ginkgo Biloba, Coenzyme Q10 đều là những thành phần bổ não tự nhiên, rất tốt cho não bộ. Và viên uống Ginaci Q10 là một trong những lựa chọn điển hình khi có chứa bộ 3 thành phần này. 

Ưu điểm nổi bật của sản phẩm là chứa hoạt chất Nattokinase – chiết xuất từ đậu tương lên men rất nổi tiếng ở Nhật Bản có tác dụng làm cục máu đông, giảm cholesterol máu, giúp ngăn ngừa xơ vữa động mạch, tăng cường lưu thông tuần hoàn máu trong cơ thể, bảo vệ tế bào thần kinh khỏi nguy cơ đột quỵ não.

Ngoài ra, Ginkgo biloba và Coenzyme Q10 được nhà máy Dược liệu TW28 nhập khẩu trực tiếp từ Pháp và Nhật Bản có tác dụng chống oxy hóa, giãn mạch và hạ huyết áp, giúp cải thiện tuần hoàn máu lên não, tăng cường trí nhớ, giảm nhanh tình trạng đau đầu, chóng mặt, mất ngủ, tê bì chân tay…

Hy vọng với những thông tin trên đây đã giúp bạn phân biệt được sốc nhiệt và đột quỵ não, từ đó có những biện pháp hữu ích giúp phòng ngừa bệnh hiệu quả cho bản thân và gia đình. Nếu cần biết thêm thông tin chi tiết, hãy gọi ngay đến tổng đài miễn cước 1800.646866 để được hỗ trợ tư vấn.

Nguồn tham khảo:

https://www.webmd.com/a-to-z-guides/heat-stroke-symptoms-and-treatment

https://www.advanceer.com/resources/blog/2022/march/is-heatstroke-a-stroke

https://www.painscale.com/article/what-is-the-difference-between-heat-stroke-and-a-stroke