Đột quỵ nhồi máu não – Tìm hiểu rõ bệnh để phòng tránh kịp thời

Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm có tới 15 triệu người đột quỵ, trong đó 5 triệu người bị tàn tật vĩnh viễn do di chứng. Các nghiên cứu dịch tễ học cũng chỉ ra rằng, có đến 80-85% tính trạng đột quỵ nhồi máu não trong tổng số các trường hợp đột quỵ não. Vậy đột quỵ nhồi máu não là gì mà tỉ lệ người mắc lại cao đến thế? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp thắc mắc này.

Đột quỵ nhồi máu não là gì?

Đột quỵ nhồi máu não (đột quỵ thiếu máu não cục bộ cấp tính) là tình trạng giảm lưu lượng máu lên não đột ngột gây thiếu máu não cục bộ. Từ đó dẫn đến tình trạng thiếu dinh dưỡng và oxy, ảnh hưởng sự chênh lệch nồng độ ion qua màng tế bào gây phù và hoại tử tế bào não, làm mất chức năng thần kinh của khu vực tương ứng. 

Đột quỵ nhồi máu não do tắc mạch gây thiếu máu não cục bộ 

Đột quỵ nhồi máu não được chia thành 3 thể chính là:

• Nhồi máu não động mạch lớn
• Nhồi máu não ổ khuyết
• Nhồi máu não do cục máu đông di chuyển từ tim lên não

Trong khoảng 4-6 giờ sau đột quỵ, tình trạng thiếu máu cục bộ sẽ trực tiếp phá huỷ hàng rào máu não, làm protein và nước tràn vào gây phù mạch não, nặng nhất thường sau 3-5 ngày và kéo dài nhiều tuần nếu nước và protein được tái hấp thu. 

Chỉ trong vòng vài giờ đến vài ngày sau đột quỵ thiếu máu não, các cytokine được hình thành, thúc đẩy quá trình viêm và cản trở vi tuần hoàn. Các tế bào dần bị hoại tử, nhu mô não bị nhồi máu sẽ dịch hoá và bị các đại thực bào tiêu huỷ. Vùng mô hoại tử dần mất đi và bị thay thế bằng các nang nước trong não. 

Nguyên nhân gây đột quỵ nhồi máu não

Thiếu máu não cục bộ đột ngột dẫn đến tình trạng đột quỵ nhồi máu não và thường xảy ra do các nguyên nhân: 

• Thuyên tắc mạch não cấp tính gây ra các vùng thiếu máu cục bộ không đồng nhất. Sự hình thành của các mảng xơ vữa động mạch hoặc các bệnh lý tim mạch (rung nhĩ, hẹp van 2 lá, suy tim…)  hình thành các cục máu đông di chuyển theo hệ tuần hoàn đến nơi hẹp hơn sẽ kẹt lại và gây tắc mạch.
• Huyết khối động mạch não là các tổn thương ở thành mạch tại chỗ lớn dần lên có thể gây hẹp hoặc tắc động mạch não. 
• Các bệnh lý về máu như máu khó đông, hồng cầu hình liềm, dị dạng mạch máu…

Ngoài ra, đột quỵ nhồi máu não còn có nhiều các yếu tố nguy cơ như:

• Yếu tố nguy cơ không thể kiểm soát: tuổi tác, giới tính, chủng tộc, loạn sản xơ cơ, di truyền…
• Yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát được: bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, cơn thiếu máu não thoáng qua, hẹp động mạch cảnh, tăng hormon cysteine máu, béo phì, lối sống sinh hoạt….

Dấu hiệu nhận biết đột quỵ nhồi máu não

Một dấu hiệu chiếm khoảng 10-15% trước khi cơn đột quỵ lớn xảy ra đó chính là cơn thiếu máu não thoáng qua. Các triệu chứng cơn thiếu máu thoáng qua chỉ diễn ra trong vòng vài phút hoặc vài giờ ngắn ngủi nên mọi người thường chủ quan và không có biện pháp điều trị, phòng ngừa kịp thời. 

Ngoài ra, một cách nhận diện đột quỵ sớm giúp bạn dễ dàng ghi nhớ, đó là BE-FAST. Cụ thể như sau:

Quy tắc nhận biết đột quỵ BE-FAST

Đột quỵ não là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu thế giới, nhưng nếu nhận diện sớm, điều trị và phòng ngừa kịp thời sẽ hạn chế được biến chứng nặng nề có thể xảy ra. Nếu bạn đang nằm trong những đối tượng có nguy cơ mắc đột quỵ, hãy liên hệ ngay đến tổng đài miễn cước 1800.64.68.66 hoặc chat zalo số 0983.142.221 để được tư vấn hỗ trợ. 

Mức độ nguy hiểm của đột quỵ nhồi máu não

Trong các nghiên cứu đột quỵ Framingham và Rochester, tỷ lệ tử vong chung ở 30 ngày sau đột quỵ là 28%, tỷ lệ tử vong ở 30 ngày sau nhồi máu não là 19% và tỷ lệ sống sót sau 1 năm đối với bệnh nhân nhồi máu não là 77%. Tuy nhiên, tiên lượng sau nhồi máu khác nhau giữa các bệnh nhân, tùy thuộc vào mức độ nhồi máu và những bệnh lý kèm theo, tuổi cũng như các biến chứng sau nhồi máu

Vậy nên, sau khi xuất hiện các dấu hiệu của đột quỵ, cần nhanh chóng di chuyển an toàn người bệnh đến các cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu và điều trị kịp thời. Thời gian vàng để cấp cứu mang đến khả năng phục hồi cao nhất cho người đột quỵ là dưới 3 giờ sau khi khởi phát, tối đa là 6 giờ. 

Các phương pháp chẩn đoán 

Khi gặp người bệnh có dấu hiệu đột quỵ các bác sĩ sẽ chẩn đoán qua các phương pháp như:

• Khai thác tiền sử các bệnh lý nền
• Chẩn đoán lâm sàng qua triệu chứng điển hình: buồn nôn, nôn, rối loạn ý thức, rối loạn vận động, liệt nửa người….
• Chẩn đoán qua hình ảnh bằng phương pháp chụp cắt lớp sọ não (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ não (MRI)
• Chẩn đoán khác như: siêu âm, chụp X quang, xét nghiệm máu……

Chụp cộng hưởng từ MRI giúp xác định  vị trí gây đột quỵ não 

Đột quỵ nhồi máu não điều trị như thế nào?

Tuỳ thuộc vào từng trường hợp và vị trí bị tổn thương, các bác sĩ sẽ có những phương pháp điều trị khác nhau:

• Trong trường hợp cấp cứu sẽ xác định tình trạng hô hấp, tuần hoàn, kiểm soát lượng đường máu, huyết áp…
• Điều trị đột quỵ nhồi máu não bằng thuốc tiêu sợi huyết hoặc dụng cụ trong lòng mạch. Phương pháp này sẽ giúp phục hồi lưu lượng máu não và có thể cải thiện các khiếm khuyết thần kinh do thiếu máu não cấp tính.
• Điều trị với thuốc chống kết tập tiểu cầu, thuốc chống đông máu và dự phòng huyết khối sẽ giúp giảm tình trạng hình thành cục máu đông, gây tắc mạch tái phát.
• Nếu bị phù não có thể truyền dung dịch Manitol ngắt quãng hoặc phẫu thuật mở sọ giảm áp lực nội sọ.
• Điều trị bệnh lý nền kèm theo 

Xem thêm:

Bệnh thiếu máu não dùng Ginaci Q10 được không?

Điều trị thiếu máu não bằng Đông y: Hiểu đúng để dùng đúng

Hậu quả sau đột quỵ nhồi máu não

Não vốn là cơ quan vô cùng quan trọng của cơ thể, vậy nên tổn thương tế bào não là điều không thể tránh khỏi sau khi bị đột quỵ. Tuỳ thuộc vào vị trí não ảnh hưởng và thời gian não bị tổn thương mà bạn phải chịu những hậu quả như:

• Rối loạn cảm giác, khả năng vận động: nếu vùng não chỉ huy vận động bị tổn thương có thể dẫn đến yếu hoặc liệt nửa người, mất cảm giác ở các chi, khó khăn khi đi lại…
• Rối loạn thị lực bị giảm tầm nhìn, nhìn mờ, méo…
• Rối loạn ngôn ngữ gây ra tình trạng nói khó khăn, nói ngọng, khó phát âm như trẻ tập nói…
• Tâm trạng và cảm xúc dễ thay đổi, khả năng kiểm soát cảm xúc kém…
• Suy giảm trí nhớ, lú lẫn…

Biện pháp dự phòng đột quỵ  

Điều trị đột quỵ không chỉ tốn kém về tiền bạc, mà thời gian cũng phải kéo dài gây nhiều mệt mỏi. Vì vậy, dù đã bị đột quỵ hay chưa thì mọi người đều nên áp dụng cho mình các biện pháp phòng ngừa từ sớm. Hãy thực hiện những hướng dẫn dưới đây để có một cuộc sống khỏe mạnh:

• Tuân thủ đúng và đủ liều dùng thuốc được bác sĩ chỉ định trong điều trị dự phòng các bệnh lý nền có nguy cơ đột quỵ cao như huyết áp, tiểu đường, mỡ máu, tim mạch….
• Thực hiện chế độ ăn uống sinh hoạt khoa học, tăng cường bổ sung những thực phẩm như rau xanh, trái cây tươi, cá giàu omega-3, quả hạch, ngũ cốc nguyên cám…; hạn chế muối, đồ ăn chiên rán nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh; hạn chế thực phẩm chứa nhiều protein động vật: thịt đỏ, nội tạng động vật… để kiểm soát cân nặng mức bình thường.
• Loại bỏ các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá, cà phê…
• Tránh căng thẳng, luôn giữ tinh thần ổn định bằng việc tập thể dục mỗi ngày…
• Khám sức khỏe định kỳ 6 tháng 1 lần sẽ giúp bạn phát hiện sớm các nguy cơ đột quỵ để có những biện pháp điều trị can thiệp kịp thời.

Thay đổi chế độ sinh hoạt lành mạnh phòng ngừa đột quỵ nhồi máu não

Bí quyết ngăn ngừa đột quỵ não bằng thảo dược 

Thiếu máu não chính là nguyên nhân gây ra đột quỵ nhồi máu não. Do vậy, điều trị thiếu máu não từ sớm sẽ giúp giảm nguy cơ đột quỵ một cách đáng kể. Ngoài phương pháp điều trị thiếu máu bằng tây y, các dòng thảo dược hiện nay cũng  rất được ưa chuộng và sử dụng rộng rãi như Bạch quả, Hà thủ ô, Hoàng cầm, Ích mẫu, Nhân sâm…

Đặc biệt, năm 1980 bác sĩ Hiroyuki Sumi đã phát hiện enzyme Nattokinase có trong món đậu tương lên men nổi tiếng của Nhật Bản có khả năng phá vỡ các mảng huyết khối, giúp tăng tuần hoàn và lưu thông máu, hỗ trợ điều trị và phục hồi di chứng sau đột quỵ rất hiệu quả. Để hiểu rõ hơn về Nattokinase là gì? Mời bạn theo dõi những chia sẻ của TS.BS Mai Đức Thảo – Trưởng khoa nội thần kinh Bệnh viện Hữu Nghị qua đoạn video sau:

TS.BS Mai Đức Thảo phân tích về tác dụng của Nattokinase

Nattokinase có tác dụng phá vỡ cục máu đông, ngăn chặn quá trình hình thành mảng huyết khối, xơ vữa động mạch hiệu quả. Nhưng để máu lưu thông lên não tốt hơn, hạn chế quá trình stress oxy hóa bảo vệ thành mạch, bạn có thể sử dụng sản phẩm bổ não có chứa thêm các thành phần khác như Coenzyme Q10, Citicoline hoặc Ginkgo Biloba nổi tiếng trên toàn thế giới. Trong đó, Ginaci Q10 là một trong những lựa chọn phù hợp với nhiều đối tượng khác nhau và hiện đang được bán tại rất nhiều hiệu thuốc trên toàn quốc. 

Lý do nào khiến cho các nhà thuốc lại tin tưởng và yên tâm tư vấn Ginaci Q10 cho khách hàng như vậy? Mời bạn cùng theo dõi đánh giá của nhà thuốc Long Hoài, Bắc Từ Liêm, Hà Nội qua đoạn video sau:

Nhà thuốc Long Hoài đánh giá về Ginaci Q10

Đột quỵ nhồi máu não mặc dù rất nguy hiểm, nhưng nếu tuân thủ nghiêm ngặt phương pháp điều trị và phòng ngừa đúng cách có thể ngăn chặn những rủi ro từ căn bệnh nguy hiểm này. 

Nguồn tham khảo: thuvienphapluat.vn